آیا تا به حال پیش آمده که نیمه شب با گریه نوزادتان از خواب بپرید و ببینید او هنوز خواب است؟ شاید اولین فکری که به ذهنتان برسد این باشد که نکند مشکلی پیش آمده است. گرسنه است؟ پوشکش کثیف شده؟ یا شاید دل درد دارد؟ اما خیلی وقت ها علت گریه نوزاد در خواب جدی نیست و طبیعی است.
نوزادان از لحظه تولد بیشتر وقتشان را در خواب میگذرانند، اما این خواب همیشه آرام نیست. گاهی در خواب صداهایی مثل ناله یا گریه از خودشان در میآورند که ممکن است باعث نگرانی شما شود.
اگر نوزادتان در خواب یک صدایی بشنود یا کمی احساس ناراحتی کند. چون هنوز نمیتواند حرف بزند یا چیزی را توضیح دهد، طبیعی است که با گریه به این حسها واکنش نشان دهد. گریه کردن برای او مثل یک زبان برای ابزار احساساتش است.
نوزادان نیازهای خودشان را از گرسنگی گرفته تا نیاز به توجه و محبت به طور غریزی با گریه اعلام میکنند، اما این به معنای مشکل جدی نیست. هر چه بیشتر با گریه ها و حالتهای نوزادتان آشنا شوید، راحتتر میتوانید دلیلش را تشخیص دهید. با رشد کودک، روشهای ارتباطیاش هم تغییر میکند.
در این مطلب، میخواهیم به شما کمک کنیم تا علت گریه نوزاد در خواب را بهتر بدانید و روشهایی ساده برای آرام کردن او یاد بگیرید. امیدواریم این مقاله برای شما مفید باشد و کمی از نگرانیهای شما کم کند.
علت ترس و گریه نوزاد در خواب
یکی از مهمترین گامها برای ایجاد یک خواب منظم برای نوزاد، پیدا کردن علت گریه نوزاد در خواب است تا نیازهای او را بهتر درک کرده و به موقع به آنها پاسخ دهید.
گرسنگی، یکی از دلایل گریه نوزاد در خواب است. اگر نوزادتان مدت ها پیش شیر خورده، شاید وقت آن است که دوباره به او غذا بدهید. البته دلایل دیگری هم میتواند وجود داشته باشد، برای مثال اگر پوشکش نیاز به تعویض دارد یا احساس گرما یا سرما میکند.
گاهی هم نوزادان بدون دلیل مشخصی گریه میکنند. این موضوع میتواند ناشی از خستگی یا حتی دیدن یک خواب سبک باشد. اگر نوزادتان به تازگی شیر خورده و همه چیز مرتب است، ممکن است فقط نیاز به آرامش و نوازش شما داشته باشد.
به یاد داشته باشید که با گذشت زمان، شما میتوانید تفاوت گریه ها را تشخیص دهید. یعنی بهتر متوجه شوید که نوزادتان چه میخواهد. با بررسی جزئیتر این موارد، میتوانید علت گریه نوزاد در خواب را پیدا کرده و او را آرام کنید:
گرسنگی کودک
همانطور که شما وقتی گرسنهاید بد خلق میشوید، نوزاد هم از این قاعده جدا نیست. یکی از شایعترین علت گریه نوزاد گرسنگی است. اگر دیدید نوزادتان نصفه شب دستش را به دهانش میبرد یا انگشتش را میمکد، وقت شیر دادن است. گریه آخرین نشانه گرسنگی اوست، پس منتظر نمانید!
نوزادان هر دو تا چهار ساعت به شیر نیاز دارند. اگر خوابآلودید و این علائم را نادیده بگیرید، او با گریه بیدارتان میکند. خلاصه، در شبهایی که حسابی خوابتان میآید، حواستان باشد که گرسنگی نوزاد علت اصلی بیقراریاش است.
پوشک کثیف
برخی نوزادان با پوشک خیس یا کثیف هیچ مشکلی ندارند و ساعتها آن را تحمل میکنند، اما بعضی دیگر حتی یک لحظه هم طاقت نمیآورند و با گریه از شما کمک میخواهند. اگر نوزادتان نیمه شب گریه میکند، یکی از اولین کارهایی که باید انجام دهید، بررسی پوشک اوست.
گاهی پوست حساس نوزاد با پوشک کثیف تحریک میشود و او را اذیت میکند. در این مواقع پوشکش را عوض کنید. البته ممکن است نوزادتان هنگام تعویض پوشک ناآرامی کند، چون از احساس سرما خوشش نمیآید.
برای حل این مشکل، میتوانید با یک آهنگ شاد یا یک اسباببازی کوچک، حواس او را پرت کنید. این کار باعث میشود نوزادتان کمتر اذیت شود.
مشکلات شکمی و نفخ
شاید علت گریه نوزاد در خواب مشکل از نفخ یا درد شکمی باشد. وقتی نوزاد نفخ داشته باشد، همراه با گریه بدنش را میپیچاند یا پاهایش را بالا و پایین میبرد. اگر دیدید که زانوهایش را به شکم میفشارد و چهرهاش قرمز شده، شاید دچار قولنج یا کولیک شده است.
این دردهای شکمی طبیعی هستند و به طور معمول بعد از چهار ماهگی کمکم از بین میروند. در این شرایط میتوانید با ماساژ آرام شکم نوزاد یا حرکت دادن پاهایش که شبیه رکاب زدن دوچرخه است به او کمک کنید. همچنین مطمئن شوید که بعد از شیر خوردن آروغش را گرفتهاید.
احساس تنهایی و نیاز به بغل
وقتی کودکتان کنار شما خوابیده، آرامترین و خوشحالترین نوزاد دنیاست. اما اگر او را از کنار خودتان دور کنید یا در تخت جداگانهای بخوابانید، ممکن است بلافاصله شروع به گریه کند.
این گریهها بیشتر از ترس و اضطراب جدایی است. نوزاد، در حقیقت نیاز به امنیت و محبت دارد و هیچ چیزی به اندازه بغل کردن و نوازش نمیتواند او را آرام کند. پس دفعه بعد که کوچولوی شما شب گریه کرد، شاید نیاز به چیزی بیشتر از شیر یا پوشک دارد؛ شاید فقط نیاز به یک بغل گرم از طرف شما باشد!
خستگی زیاد
گاهی پیش میآید که کوچولوی شما به شدت خسته است، اما به خواب نمیرود. شاید فکر کنید خستگی باعث میشود زودتر بخوابد، اما اینطور نیست! وقتی انسان بیش از حد خسته میشود، مغز شروع به ترشح هورمونهایی میکند که خوابیدن را برایش سختتر میکند.
خیلیها فکر میکنند اگر خواب روزانه نوزاد را کم کنند، او شب زودتر میخوابد. اما واقعیت این است که نوزادان کوچک گاهی حتی به 16 ساعت خواب در روز نیاز دارند. وقتی این نیاز برآورده نشود، علت گریه نوزاد در خواب میشود. پس هر وقت کودک شما علائم خوابآلودگی نشان داد، مثل مالیدن چشمها یا خمیازههای پشت سر هم، بهتر است شرایط خوابیدن را برایش فراهم کنید.
آروغ زدن
گاهی نوزاد هنگام شیر خوردن، چه از پستان مادر و چه از شیشه کمی هوا هم میبلعد. این هوا وقتی در معده گیر میکند و باعث ناراحتی و درد میشود. بعد از هر بار شیر دادن، چند دقیقه وقت بگذارید و آروغ نوزاد را بگیرید. اگر این کار را نکنید، ممکن است کوچولوی شما با گریهای که ناشی از دل درد است، بیدارتان کند.
کولیک
کولیک یا قولنج، یکی از علت گریه نوزاد در خواب است. اگر کودکتان دستهایش را مشت میکند، زانوهایش را به سمت شکم میکشد یا کمرش را قوس میدهد و چهرهاش سرخ شده، شاید با کولیک دست و پنجه نرم میکند. این وضعیت به طور معمول در دو ماهگی به اوج میرسد و تا چهار ماهگی کمکم از بین میرود.
برخی میگویند کولیک ممکن است به دلیل مشکلات گوارشی، گاز معده، یبوست یا حتی حساسیت به مواد موجود در شیر مادر یا شیر خشک باشد. بهتر است با ماساژ ملایم شکم یا بغل کردن و تکان دادن آرام، کمی او را آرام کنید. اگر گریهها بیش از حد طولانی شد یا بهبود پیدا نکرد، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
نیاز به تحرک بیشتر
گاهی نوزادتان با گریه به شما میگوید: حوصلهام سر رفته، تکونم بده! نوزادها هم مثل ما گاهی نیاز به تغییر و تحرک دارند. این نیاز طبیعی است؛ مثلا وقتی او را در آغوش میگیرید و کمی راه میروید یا تکانش میدهید، زودتر آرام میشود.
حرکت برای نوزاد حس امنیت میآورد؛ اگر دیدید کوچولویتان بیقرار است، فقط او را در آغوش بگیرید، قدم بزنید یا حتی در کالسکه بگذارید و بیرون ببرید.
احساس گرما یا سرما
نوزادها نمیتوانند با کلمات بگویند سرد یا گرمشان است، اما گریهشان بهترین راه ارتباطی است! اگر کوچولوی شما شبها بیقرار است، ممکن است دلیلش دمای نامناسب اتاق یا لباسهایش باشد.
برای فهمیدن این موضوع، پشت گردن یا شکم کودک را لمس کنید؛ اگر خیلی گرم یا سرد بود، به لباسها یا پوشش او توجه کنید. دست و پاها را ملاک قرار ندهید، چون آنها خنکتر هستند. بهترین دمای اتاق برای نوزاد بین 16 تا 20 درجه است. نصب یک دماسنج در اتاق میتواند خیال شما را راحت کند. وقتی کودک را برای خواب آماده میکنید، او را به پشت بخوابانید و از پتوهای نازک یا کیسه خواب مناسب فصل استفاده کنید.
دندان درد یا دندان درآوردن
دندان درآوردن برای نوزادان تجربهای دردناک است. اولین دندان به طور معمول بین ۴ تا ۷ ماهگی ظاهر میشود و قبل از آن نوزاد با ورم لثهها، آبریزش زیاد دهان و جویدن هر چیزی که دستش برسد، نشانههایش را بروز میدهد.
اگر لثههای او قرمز و متورم شدهاند، بدانید که کوچولویتان سختی میکشد. در این زمان ماساژ آرام لثهها با انگشت تمیز، استفاده از دندانگیر خنک یا دادن خوراکیهای سرد و مناسب میتواند کمک کننده باشد. اگر درد خیلی زیاد بود، با مشورت پزشک قطره استامینوفن گزینهای بی خطر است.
احساس ناامنی
نوزاد در محیطهای شلوغ یا وقتی با افراد غریبه روبهرو میشود، ممکن است احساس ناامنی کند. چون هنوز دنیای اطراف خود را به خوبی نمیشناسد و طبیعی است که با گریه دنبال یک پناهگاه امن باشد.
وقتی کوچولویتان در جمع شروع به بیقراری میکند، در واقع دارد میگوید: من اینجا را نمیشناسم، کمکم کن! در چنین موقعیتهایی، کافی است او را در آغوش بگیرید تا حس امنیت کند. حرف زدن با لحن آرام یا زمزمه یک آهنگ ساده هم میتواند معجزه کند.
اگر برنامهتان شامل حضور در محیطهای شلوغ و پر سرو صدا است، بهتر است به او فرصت بدهید تا به آرامی با فضا آشنا شود. یک اسباببازی محبوب یا پتو میتواند به او کمک کند احساس راحتی بیشتری داشته باشد.
خواب بد دیدن
یکی از سوالات رایج والدین این است که آیا نوزاد خواب میبیند؟ آیا نوزاد خواب بد هم میبیند؟ در جواب این سوال باید گفت خواب دیدن از سن سه سالگی شروع میشود. کابوس به طور معمول در مرحله رم اتفاق میافتد اما احساس خفقان یا همان بختک در خواب در مرحله نانرم رخ میدهد. ( بخشی از مراحل پنجگانه خواب که بدون رم (NREM) بدون حرکات سریع چشم و با رم (REM) با حرکات سریع چشمی اتفاق میافتد.)
کودکان نوپا یا بزرگتری که در خواب خیلی تکان میخورند، حرف میزنند و گریه میکنند ممکن است کابوس بینند. این موضوع طبیعی است و با نوازش و آرامش میتوانید کودک را آرام کنید. اگر این اتفاقات زیاد پیش میآید، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
بیماری یا درد
گاهی گریههای نوزاد میتواند نشانهای از بیماری یا ناراحتی جسمی باشد. اگر تمام دلایل دیگر را بررسی کردهاید و هنوز علت گریه نوزاد در خواب مشخص نیست، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
برای مثال اگر گریههای او همراه با علائمی مثل تب، گرفتگی بینی یا سرفه باشد، احتمال دارد سرما خورده باشد. یا شاید از درد گوش (اوتیت مدیا) رنج میبرد؛ یک مشکل شایع در کودکان که باعث گریههای مداوم میشود. در چنین مواقعی مراجعه به پزشک بهترین راهحل است.
سخن پایانی
برای آرام کردن نوزاد و خودتان، اولین قدم این است که علت گریه نوزاد در خواب را پیدا کنید. اگر گریههای شبانه ادامه داشت، او را نزد پزشک ببرید تا مطمئن شوید مشکلی وجود ندارد. گریه در خواب نوزاد به طور معمول طبیعی است و تا زمانی که علائم درد یا خطر مشاهده نشود، جای نگرانی ندارد. آگاهی از الگوهای خواب نوزاد و کمک به خواب بهتر میتواند این مشکلات را کاهش دهد. در نهایت، هر کودک شرایط خاص خود را دارد و شما با صبر و دقت میتوانید بهترین مراقبت را از او داشته باشید.
