مواد غذایی مضر برای رفلاکس معده نوزادان

بیش از ۵۰ درصد نوزادان در ماه های اول زندگی درجات مختلفی از بازگشت اسید معده یا همان رفلاکس معده را تجربه می کنند. متاسفانه رفلاکس نوزاد، دمار از روزگار پدر و مادر درمی آورد. هر بار که نوزاد شری می خورد باید چیزی حدود بیست دقیقه او را در بغل بچرخانند تا شیر، به گلو برنگردد و باعث خفگی او نشود. شناخت دقیق رژیم غذایی می تواند تا حد بسیار زیادی این چالش کلافه کننده را کم تر کند.

نوزادی که رفلاکس دارد چه مواد غذایی را نباید بخورد؟

وقتی صحبت از تغذیه نوزاد رفلاکسی می شود، ما با یک سیستم گوارشی بسیار حساس و تکامل نیافته روبرو هستیم. در این نوزادان، دریچه انتهایی مری که مانند یک درب میان مری و معده عمل می کند، هنوز به قدرت کافی نرسیده است. بنابراین، هر ماده غذایی که باعث شل شدن این دریچه یا افزایش اسید معده شود، باید از لیست غذایی حذف گردد. این مواد عبارتند از:

۱. مرکبات و میوه های اسیدی

شاید در شروع تغذیه تکمیلی وسوسه شوید که به نوزاد آب پرتقال یا لیمو بدهید، اما باید بدانید که اسید موجود در این میوه ها مانند نفت بر روی آتش رفلاکس عمل می کند. پرتقال، نارنگی، گریپ فروت و حتی آناناس به دلیل PH پایینی که دارند، دیواره حساس مری را که پیش از این توسط اسید معده تحریک شده، دچار سوزش شدید می کنند.

۲. گوجه فرنگی و مشتقات آن

گوجه فرنگی سرشار از اسید سیتریک و اسید مالیک است. اگر برای نوزاد خود سوپ یا پوره تهیه می کنید، به هیچ عنوان از گوجه فرنگی یا رب گوجه استفاده نکنید. این ماده غذایی باعث ترشح بیش از حد اسید معده شده و بازگشت محتویات معده را به شدت دردناک می کند.

۳. غذاهای پرچرب و سرخ کردنی

چربی ها دشمن شماره یک تخلیه سریع معده هستند. وقتی نوزاد غذای چرب مصرف می کند، این غذا مدت زمان بسیار طولانی تری در معده باقی می ماند. هر چقدر زمان ماندگاری غذا در معده بیشتر باشد، احتمال اینکه از دریچه ضعیف مری به بالا نشت کند، بیشتر می شود. اگر نوزاد به سنی رسیده که از غذاهای سفره استفاده می کند، از دادن سیب زمینی سرخ کرده یا گوشت های پرچرب به او خودداری کنید.

۴. شکلات و کافئین

شاید فکر کنید نوزاد که قهوه نمی خورد! اما کافئین در بسیاری از چای ها، نوشابه ها و حتی برخی داروهای مکمل وجود دارد. همچنین شکلات حاوی ماده ای به نام تئوبرومین است که باعث شل شدن مستقیم عضله دریچه مری می شود. این اتفاق یعنی باز شدن راه برای هجوم اسید به سمت گلو.

۵. نعنا و مشتقات آن

این یک باور اشتباه قدیمی است که عرق نعنا برای هر درد شکمی معجزه می کند. در مورد رفلاکس، نعنا کاملاً برعکس عمل کرده و با شل کردن دریچه معده، اوضاع را وخیم تر می کند. پس در رژیم غذایی نوزاد یا حتی مادری که شیر می دهد، نعنا باید حذف شود.

نقش حیاتی رژیم غذایی مادر در بهبود رفلاکس

بسیاری از مادران با مشکل شیر نخوردن نوزاد رفلاکسی مواجه هستند. نوزاد به دلیل دردی که هنگام بلع حس می کند، از سینه مادر یا شیشه شیر فرار می کند. در این شرایط، اگر نوزاد از شیر مادر تغذیه می کند، مادر باید مانند یک دیده بان دقیق، رژیم غذایی خود را کنترل کند چرا که پروتئین های آلرژن موجود در خون مادر می توانند به شیر منتقل شوند. مهم ترین مواد غذایی مضر برای مادر نوزاد دارای رفلاکس عبارتند از:

• لبنیات گاوی: پروتئین شیر گاو (کازئین) یکی از سخت هضم ترین مواد برای نوزاد است و در بسیاری از موارد، رفلاکس نوزاد در واقع نشانه حساسیت به پروتئین گاوی است.
• آجیل و مغزها: به ویژه بادام زمینی و سویا می توانند باعث تحریک دستگاه گوارش نوزاد شوند.
• ادویه های تند: مصرف فلفل، کاری و خردل توسط مادر، طعم و ترکیب شیمیایی شیر را تغییر داده و معده نوزاد را تحریک می کند.

مدیریت تغذیه با شیر خشک و ابزارهای کمکی

اگر نوزاد شما شیر خشک مصرف می کند، باید بدانید که غلظت شیر نقش مهمی در ماندگاری آن در معده دارد. شیرهای رقیق به راحتی به سمت بالا حرکت می کنند. پزشکان معمولاً شیر خشک های آنتی رفلاکس (AR) را توصیه می کنند که در معده غلیظ می شوند.

در کنار نوع شیر، نحوه ورود شیر به دهان نوزاد هم مهم است. استفاده از بهترین شیشه شیر برای نوزاد رفلاکسی که دارای دریچه های خروج هوا باشد، مانع از بلع بیش از حد هوا می شود. نفخ و تجمع گاز در معده، فشار داخلی را بالا برده و مانند یک پیستون، شیر را به سمت مری پرتاب می کند.

جدول راهنمای تغذیه سالم برای نوزادان رفلاکسی

در این جدول، جایگزین هایی برای مواد غذایی محرک آورده شده است تا مواد مغذی لازم به بدن نوزاد برسد.

استراتژی های طلایی در زمان غذا خوردن

فقط “چه خوردن” مهم نیست، “چگونه خوردن” هم نیمی از درمان است. برای نوزادی که با رفلاکس دست و پنجه نرم می کند، این قوانین را در ذهن داشته باشید:

• قانون حجم کم و دفعات زیاد: به جای اینکه معده نوزاد را در یک وعده کاملاً پر کنید، مقدار شیر یا غذا را کم کرده و در عوض تعداد وعده ها را بیشتر کنید. معده نیمه پر، فشار کمتری به دریچه مری می آورد.
• توقف برای آروغ زدن: حتی اگر نوزاد تمایل به ادامه خوردن دارد، در میانه تغذیه کمی توقف کنید و هوای معده او را بگیرید. این کار فضای داخل معده را آزاد می کند.
• شیب ۳۰ درجه: پس از غذا خوردن، هرگز نوزاد را بلافاصله نخوابانید. او را به مدت ۲۰ الی ۳۰ دقیقه در حالت عمودی روی شانه خود نگه دارید. اجازه دهید جاذبه زمین به کمک شما بیاید و غذا را در ته معده نگه دارد.
• غلیظ کردن غذا: اگر نوزاد بالای ۴ یا ۶ ماه است، با مشورت پزشک می توانید پوره یا فرنی او را کمی غلیظ تر از حد معمول درست کنید. غذاهای سنگین تر (از نظر بافت، نه چربی) تمایل کمتری به بازگشت دارند.

اهمیت تشخیص زودهنگام و پیشگیری

بی توجهی به رژیم غذایی نوزاد رفلاکسی می تواند منجر به عوارض جدی شود. التهاب مداوم مری که به آن مری “بارت” در بزرگسالی یا ازوفاژیت در نوزادی می گویند، می تواند باعث ایجاد اسکار و تنگی مری شود. همچنین نوزاد به دلیل تداعی درد با غذا، ممکن است در آینده دچار اختلالات خوردن شود.

بنابراین، اصلاح رژیم غذایی مادر و نوزاد، اولین خط درمان است و حتی بر مصرف داروهای شیمیایی اولویت دارد. بسیاری از نوزادان تنها با حذف لبنیات و مرکبات از رژیم غذایی، بهبود شگرفی پیدا می کنند و نیاز به درمان های تهاجمی تر از بین می رود.

نتیجه گیری

آرامش و رشد بدنی نوزاد شما در گرو انتخاب های صحیح تغذیه ای است. با حذف محرک های اسیدی و استفاده از ابزارهای مناسب، می توانید لذت شیر خوردن را به فرزندتان بازگردانید و خوابی راحت را برای او رقم بزنید.