تجربه روزهای اول پدر و مادر شدن، پر از سوالات ظریفی است که پاسخ به هر کدام میتواند آرامش بیشتری را به خانه بیاورد. یکی از چالشبرانگیزترین این سوالات، تقابل میان خواب نوزاد و گرسنگی اوست. تماشای نوزادی که در خوابی عمیق و شیرین فرو رفته، هر والدی را بر سر دوراهی قرار میدهد: آیا باید او را بیدار کنم تا گرسنه نماند، یا اجازه دهم تا هر زمان که خودش تمایل داشت بیدار شود؟
نوزاد را برای شیر خوردن باید بیدار کنیم؟
پاسخ کوتاه و علمی به این سوال در هفتههای ابتدایی تولد، مثبت است. اکثر متخصصان اطفال بر این باورند که در دو هفته اول پس از تولد، بیدار کردن نوزاد برای تغذیه یک ضرورت است. دلیل این موضوع به فیزیولوژی بدن نوزاد بازمیگردد؛ نوزادان با ذخیره انرژی بسیار کمی متولد میشوند و معده کوچک آنها گنجایش حجم زیادی از شیر را ندارد. از آنجایی که شیر مادر به سرعت هضم میشود، نوزاد نیاز دارد در فواصل زمانی کوتاه، انرژی لازم برای رشد سلولهای مغزی و جسمی خود را دریافت کند.
در واقع تا زمانی که وزن نوزاد به وزن زمان تولد خود بازنگشته است، نباید اجازه دهید بیش از چهار ساعت بدون تغذیه بماند. بسیاری از مادران میپرسند که در طول شبانهروز روزی چند بار به نوزاد شیر بدهیم تا از رشد کافی او مطمئن شویم. به طور معمول، نوزادان در هفتههای اول به هشت تا دوازده بار تغذیه در شبانهروز نیاز دارند که این موضوع اهمیت بیدار کردن آگاهانه آنها را دوچندان میکند.
چرا نوزادان برای شیر خوردن بیدار نمیشوند؟
شاید تعجب کنید که چرا موجودی که گرسنه است، خودش برای طلب غذا بیدار نمیشود. واقعیت این است که برخی نوزادان، به ویژه در روزهای نخست یا در صورت داشتن زردی خفیف، ممکن است بیش از حد خوابآلود باشند. در این حالت، سیستم عصبی آنها هنوز به قدری تکامل نیافته که سیگنالهای گرسنگی را به بیداری کامل تبدیل کند. بنابراین، وظیفه والدین است که با هوشیاری، فواصل زمانی را مدیریت کنند و اجازه ندهند قند خون نوزاد از سطح استاندارد پایینتر بیاید.
چه زمانی میتوان اجازه داد نوزاد خودش بیدار شود؟
خوشبختانه این وضعیت همیشگی نیست. زمانی که پزشک تایید کرد نوزاد شما روند وزنگیری خوبی دارد و به وزن زمان تولد رسیده است، میتوانید کمی سختگیری را رها کنید. در این مرحله، سیستم داخلی بدن کودک توانایی بیشتری برای تنظیم قند خون پیدا کرده است. اگرچه در روزهای ابتدایی الگوهای منظمی برای استراحت وجود ندارد، اما با گذشت زمان میزان خواب نوزاد تنظیم شده و فواصل بین وعدههای غذایی طولانیتر میشود. در این مقطع، اگر نوزاد سالم است و رشد خوبی دارد، میتوانید اجازه دهید در شبها کمی بیشتر بخوابد و تنها با نشانههای گرسنگی خودش بیدار شود.
نشانههای گرسنگی در خواب را بشناسید
بسیاری از والدین تصور میکنند تنها راه فهمیدن گرسنگی نوزاد، گریه کردن اوست. اما گریه در واقع آخرین نشانه گرسنگی است. قبل از اینکه نوزاد کاملاً بیدار شود و شروع به گریه کند، علائمی را از خود بروز میدهد که نشاندهنده آمادگی او برای شیر خوردن است. تکان دادن لبها، مکیدن دستها، حرکت دادن سریع چشمها زیر پلک و چرخاندن سر به طرفین از جمله این نشانهها هستند. اگر در این مرحله متوجه نیاز او شوید، تغذیه نوزاد بسیار راحتتر و با آرامش بیشتری انجام میشود.
روشهای ملایم برای بیدار کردن نوزاد
بیدار کردن نوزادی که در خواب عمیق است نباید با ایجاد شوک یا صداهای بلند همراه باشد. بهترین روش برای این کار، استفاده از تماس پوست با پوست است. باز کردن دکمههای لباس نوزاد یا تعویض پوشک میتواند او را به آرامی هوشیار کند. ماساژ ملایم کف پا یا دستها و صحبت کردن با صدای آرام نیز از راههای موثری است که نوزاد را بدون ایجاد تنش، آماده شیر خوردن میکند. به یاد داشته باشید که هدف ما تنها رساندن مواد مغذی به بدن اوست، پس تمام مراحل باید با صبر و لطافت کامل انجام شود.
