خواص استویا در لاغری چیست؟

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، مصرف بیش از حد قندهای افزوده یکی از عوامل مهم افزایش اضافه وزن و چاقی در جهان است. به همین دلیل، افراد زیادی به دنبال جایگزین های سالم تر مانند استویا هستند. اما آیا خواص استویا در لاغری واقعاً اثبات شده است یا فقط یک تبلیغ جذاب است؟ یکی از دوستانم چند ماه پیش تصمیم گرفت مصرف شکر را کنار بگذارد. فکر می کرد سخت ترین قسمت رژیم، حذف برنج و شیرینی است، اما بعد از چند روز فهمید بدون چای شیرین اصلاً روزش شروع نمی شود. همین تجربه باعث شد برای اولین بار سراغ استویا برود.

فواید استویا برای لاغری

استویا یک شیرین کننده طبیعی است که از برگ های گیاه استویا به دست می آید. برخلاف شکر، کالری بسیار ناچیزی دارد و تأثیر قابل توجهی بر قند خون نمی گذارد. البته این به معنی معجزه آسا بودن آن نیست. واقعیت این است که هیچ ماده غذایی به تنهایی باعث کاهش وزن نمی شود، اما بعضی انتخاب های هوشمندانه می توانند مسیر لاغری را بسیار ساده تر کنند.

وقتی صحبت از کاهش وزن می شود، بیشتر افراد به دنبال خوراکی هایی هستند که هم شیرینی مورد علاقه شان را حفظ کند و هم کالری کمتری وارد بدن شود. برای همین هم هست که این روزها اسم استویا زیاد به گوش می خورد. مهم ترین فواید استویا برای لاغری این نیست که چربی های بدن را می سوزاند؛ بلکه به شما کمک می کند بدون حذف کامل طعم شیرین، کالری دریافتی روزانه را کاهش دهید.

برای مثال، فرض کنید هر روز دو لیوان چای با دو قاشق شکر می نوشید. شاید این مقدار در نگاه اول ناچیز به نظر برسد، اما در طول چند ماه، صدها قاشق شکر وارد بدن شما می شود. جایگزین کردن این شکر با استویا، بدون اینکه احساس محرومیت کنید، می تواند مقدار قابل توجهی از کالری روزانه را حذف کند.

بذارید یه مورد دیگه از فواید استویا برای لاغری رو بگم. این ماده برخلاف شکر، باعث افزایش سریع قند خون نمی شود. در نتیجه نوسانات شدید قند خون که گاهی باعث گرسنگی زودهنگام می شوند، کمتر اتفاق می افتد. البته هنوز پژوهشگران درباره تأثیر مستقیم استویا بر اشتها به نتیجه قطعی نرسیده اند، اما بسیاری از مطالعات نشان می دهند جایگزین کردن شکر با شیرین کننده های بدون کالری می تواند مدیریت رژیم غذایی را آسان تر کند.

اما اینجا یک سوءتفاهم رایج وجود دارد؛ خیلی از آدما فکر می کنند فقط با مصرف استویا وزن کم کنید. اگر رژیم غذایی همچنان پر از غذاهای پرکالری باشد، استویا تفاوت چشمگیری ایجاد نخواهد کرد. این شیرین کننده زمانی بیشترین اثر را دارد که بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد. یکی از نکاتی که معمولاً کمتر درباره آن صحبت می شود، تأثیر روانی استویا است. البته تجربه افراد یکسان نیست.

بعضی ها خیلی راحت با طعم استویا کنار می آیند، اما بعضی دیگر حتی بعد از چند هفته هم ترجیح می دهند همان شکر معمولی را مصرف کنند. جالب است بدانید خیلی از کافی شاپ ها چند سال قبل فقط شکر سفید روی میز می گذاشتند، اما حالا کنار آن چند بسته استویا هم قرار می دهند. همین تغییر نشان می دهد تقاضا برای شیرین کننده های کم کالری نسبت به گذشته بیشتر شده است.

مهم ترین مزایا و معایب استویا

جدول زیر رو هم ببینید.

یکی از سؤالات رایج درباره کالری استویا این است که آیا واقعاً صفر است؟ پاسخ این است که عصاره های خالص استویا تقریباً بدون کالری هستند، اما برخی محصولات موجود در بازار با موادی مانند اریتریتول یا دکستروز ترکیب می شوند. بنابراین همیشه برچسب محصول را بررسی کنید.

بعضی افراد نیز تصور می کنند گیاه استویا برای لاغری نوعی چربی سوز طبیعی است. این برداشت درست نیست. استویا بیشتر یک جایگزین مناسب برای شکر است و کمک می کند کالری کمتری دریافت کنید، نه اینکه مستقیماً چربی های بدن را از بین ببرد. البته اگر بخواهیم روراست باشیم، خیلی ها اصلاً حوصله این جزئیات را ندارند و فقط می خواهند بدانند واقعاً لاغر می کنند یا نه!

استویا چگونه به کاهش وزن کمک می کند؟

وقتی درباره خواص استویا در لاغری صحبت می شود، بسیاری از افراد تصور می کنند این گیاه ماده ای دارد که مستقیماً چربی های بدن را آب می کند. اگر چنین چیزی وجود داشت، احتمالاً دیگر خبری از رژیم های غذایی و ورزش نبود! واقعیت اما کمی متفاوت است. اگر بخواهم ساده بگویم، استویا خودش قرار نیست شما را لاغر کند. کاری که انجام می دهد این است که مصرف شکر را کمتر می کند و همین موضوع در بلندمدت می تواند به کاهش وزن کمک کند.

هر گرم شکر حدود ۴ کالری دارد و شاید این عدد کوچک به نظر برسد، اما اگر عادت داشته باشید روزانه چندین بار نوشیدنی یا دسر شیرین مصرف کنید، مجموع این کالری ها در پایان ماه عدد قابل توجهی خواهد شد. یک متخصص تغذیه تعریف جالبی داشت که بد نیست اینجا بگویم. او می گفت بیشتر مراجعانش اصلاً متوجه نبودند که فقط از طریق نوشیدنی های شیرین، روزانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ کالری دریافت می کنند. وقتی شکر را با استویا جایگزین کردند، بدون اینکه احساس کنند رژیم سختی گرفته اند، بخشی از کالری اضافی حذف شد. همین تغییر کوچک در طول چند ماه نتیجه محسوسی ایجاد کرد.

البته این نکته را نباید فراموش کرد که اگر بعد از نوشیدن یک فنجان قهوه با استویا، سراغ یک تکه بزرگ کیک بروید، عملاً مزیت استویا از بین می رود. به این دلیله که متخصصان تغذیه همیشه روی الگوی کلی تغذیه تأکید می کنند، نه فقط یک ماده غذایی.

آیا تحقیقات علمی خواص استویا در لاغری را تأیید می کنند؟

خبر خوب این است که درباره استویا تحقیقات نسبتاً زیادی انجام شده است. اما نکته مهم اینجاست که نتایج این مطالعات معمولاً یک پیام مشترک دارند؛ استویا به تنهایی باعث کاهش وزن نمی شود، بلکه جایگزین مناسبی برای شکر است. مطالعات نشان داده اند افرادی که نوشیدنی های شیرین شده با قند را با نوشیدنی های حاوی شیرین کننده های بدون کالری جایگزین می کنند، در بسیاری از موارد راحت تر می توانند وزن خود را کنترل کنند. دلیل این موضوع هم ساده است؛ کالری کمتری وارد بدن می شود.

از طرف دیگر، هنوز شواهد علمی کافی وجود ندارد که نشان دهد استویا متابولیسم را افزایش می دهد یا سرعت چربی سوزی را بیشتر می کند. بنابراین اگر جایی با تبلیغاتی مانند کاهش ۱۰ کیلوگرم فقط با مصرف استویا روبه رو شدید، بهتر است با دیده تردید به آن نگاه کنید. این بگم که جایگزین کردن قندهای افزوده با شیرین کننده های کم کالری می تواند در کاهش دریافت انرژی مؤثر باشد، اما اثر آن به کیفیت کلی رژیم غذایی وابسته است.

بهترین روش مصرف استویا برای کاهش وزن

بسیاری از افراد فقط استویا را داخل چای می ریزند، در حالی که کاربردهای آن بسیار بیشتر است. اگر قرار باشد از مزایای آن بیشترین استفاده را ببرید، بهتر است آن را جایگزین منابع اصلی شکر در برنامه غذایی کنید. برای مثال می توانید از استویا در تهیه قهوه، دمنوش، اسموتی، ماست، فرنی، اوتمیل یا حتی برخی شیرینی های خانگی استفاده کنید. این کار باعث می شود بدون حذف طعم شیرین، مقدار قند مصرفی کاهش پیدا کند.

البته یک اشتباه رایج هم وجود دارد. بعضی افراد تصور می کنند چون استویا کالری ندارد، پس هرچقدر بخواهند می توانند شیرینی، کیک یا دسرهای تهیه شده با استویا مصرف کنند. در حالی که آرد، کره، خامه و سایر مواد اولیه همچنان کالری بالایی دارند. به بیان ساده، استویا فقط جای شکر را می گیرد؛ نه اینکه همه مواد غذایی را کم کالری کند.

آیا مصرف استویا عوارضی هم دارد؟

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) و همچنین سازمان ایمنی غذای اروپا، عصاره های تصفیه شده استویا را در محدوده مجاز مصرف، ایمن می دانند. با این حال، مثل هر ماده غذایی دیگری، ممکن است بعضی افراد نسبت به آن حساسیت داشته باشند یا طعم آن را نپسندند. برخی محصولات نیز از استویای خالص تهیه نشده اند و در ترکیب آن ها شیرین کننده های دیگری وجود دارد. به همین دلیل همیشه بهتر است برچسب محصول را مطالعه کنید. اگر بیماری خاصی دارید، داروی کنترل فشار خون یا دیابت مصرف می کنید یا باردار هستید، بهتر است قبل از مصرف مداوم با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.

چند باور اشتباه درباره استویا

یکی از دلایلی که افراد درباره استویا سردرگم می شوند، اطلاعات نادرستی است که در شبکه های اجتماعی منتشر می شود. رایج ترین باورهای اشتباه عبارت اند از:

• استویا چربی سوز است.
• هرچه بیشتر استویا مصرف کنید، سریع تر لاغر می شوید.
• مصرف استویا یعنی دیگر نیازی به ورزش نیست.
• همه محصولات حاوی استویا کاملاً سالم هستند.
• استویا می تواند جایگزین یک رژیم غذایی اصولی شود.

واقعیت این است که هیچ ماده غذایی نمی تواند جای سبک زندگی سالم را بگیرد. استویا فقط یک ابزار کمکی است؛ نه یک راه حل جادویی.

نتیجه گیری

اگر همه چیز را کنار هم بگذاریم، داستان استویا خیلی پیچیده نیست، خواص استویا در لاغری بیشتر به توانایی آن در کاهش مصرف قند و کالری مربوط می شود تا چربی سوزی مستقیم. به همین دلیل، فواید استویا برای لاغری زمانی دیده می شود که همراه با تغذیه متعادل، فعالیت بدنی و خواب کافی باشد. انتخاب های کوچک اما مداوم، معمولاً نتایج بزرگ تری نسبت به راهکارهای معجزه آسا ایجاد می کنند.