کافئین برای چه کسانی ضرر دارد؟

بیشتر ما هر روز بدون اینکه خیلی به آن فکر کنیم، از طریق قهوه، چای یا حتی شکلات کافئین دریافت می کنیم. با اینکه این ماده برای بسیاری از افراد مشکلی ایجاد نمی کند، اما همه بدن ها واکنش یکسانی به آن ندارند. به همین دلیل، بد نیست بدانیم چه کسایی نباید کافئین مصرف کنند و چه علائمی نشان می دهد که مصرف آن برای ما مناسب نیست.

چه کسایی نباید کافئین مصرف کنند؟

اگر از کسانی باشید که روزشان را با قهوه یا چای شروع می کنند، شاید تصور کنید کافئین برای همه مفید است. اما بعضی افراد بعد از مصرف مقدار کمی کافئین هم دچار تپش قلب، بی خوابی یا اضطراب می شوند. در چنین شرایطی بهتر است مصرف آن را با دقت بیشتری مدیریت کنند. اینجا می خواهم مهم ترین گروه هایی را بررسی کنم که بهتر است در مصرف کافئین احتیاط بیشتری داشته باشند.

افراد مبتلا به اضطراب

اگر معمولا احساس استرس، نگرانی یا حملات پانیک را تجربه می کنید، مصرف زیاد کافئین می تواند این علائم را شدیدتر کند. افرادی که اضطراب دارند، معمولا بعد از مصرف قهوه یا نوشیدنی های انرژی زا زودتر دچار بی قراری می شوند. حتی یک فنجان قهوه هم ممکن است در بعضی افراد احساس نگرانی یا تپش قلب را بیشتر کند. در چنین شرایطی، کاهش مصرف کافئین می تواند تاثیر قابل توجهی داشته باشد.

افرادی که بی خوابی دارند

کافئین می تونه تا چند ساعت در بدن باقی بماند. به همین دلیل، نوشیدن قهوه یا نوشیدنی های انرژی زا در ساعات پایانی روز ممکن است کیفیت خواب را کاهش دهد .اینطوری بگم که بعضی افراد حتی اگر ساعت ۴ یا ۵ عصر یک فنجان قهوه بنوشند، شب برای خوابیدن مشکل پیدا می کنند. اگر شب ها دیر به خواب می روید یا خواب سبکی دارید، بهتر است بعد از ظهر و شب از مصرف نوشیدنی های کافئین دار خودداری کنید.

زنان باردار

دوران بارداری یکی از زمان هایی است که باید در مصرف کافئین بیشتر دقت کرد. چون بدن در این دوره کافئین را دیرتر دفع می کند، پزشکان معمولا توصیه می کنند مقدار مصرف آن محدود باشد. اگر درباره مقدار مجاز مصرف کافئین در روز سؤال دارید، بهتر است به توصیه پزشک یا دستورالعمل های معتبر توجه کنید.

 افرادی که فشار خون بالا دارند

کافئین می تواند به صورت موقت باعث افزایش فشار خون شود. این افزایش معمولا کوتاه مدت است، اما در بعضی افراد، مخصوصا کسانی که فشار خون کنترل نشده دارند، بهتر است مصرف کافئین با احتیاط انجام شود. بعضی افراد بعد از نوشیدن قهوه متوجه می شوند فشار خون یا ضربان قلبشان برای مدت کوتاهی بالا می رود. اگر این اتفاق برای شما هم تکرار می شود، بهتر است مصرف کافئین را زیر نظر پزشک بررسی کنید.

افراد مبتلا به بعضی بیماری های قلبی

افرادی که دچار آریتمی یا بعضی اختلالات قلبی هستند، ممکن است نسبت به کافئین حساس تر باشند. البته همه بیماران قلبی مجبور به حذف کامل کافئین نیستند، اما مقدار مصرف باید با نظر پزشک تنظیم شود.

 کودکان و نوجوانان

بدن کودکان نسبت به کافئین حساس تر از بزرگسالانه. مصرف زیاد نوشابه های انرژی زا یا قهوه می تواند باعث بی قراری، اختلال خواب، کاهش تمرکز و افزایش ضربان قلب شود. به همین دلیل، بیشتر سازمان های سلامت توصیه می کنند کودکان تا حد امکان از نوشیدنی های پرکافئین دوری کنند.

جدول مقایسه مزایا و معایب مصرف کافئین

مصرف کافئین برای شما هم فایده داره و هم عیب. تو جدول زیر این مزایا و عیب ها رو نوشتم.

 افرادی که بعضی داروها را مصرف می کنند

نکته ای که کمتر به آن توجه می شود، تداخل بعضی داروها با کافئین است. بعضی آنتی بیوتیک ها، داروهای آسم یا داروهای اعصاب می توانند باعث شوند کافئین مدت بیشتری در بدن بماند و اثر آن شدیدتر شود.

چگونه بفهمم کافئین برای من مضر است؟

ساده ترین راه این است که به واکنش بدن خودتان دقت کنید. اگر بعد از مصرف قهوه یا چای همیشه دچار بی خوابی، تپش قلب، لرزش یا اضطراب می شوید، احتمال دارد بدن شما نسبت به کافئین حساس تر از حد معمول باشد. اگر بعد از مصرف نوشیدنی های کافئین دار به طور مداوم علائم زیر را تجربه می کنید، احتمال دارد بدن شما به کافئین حساس باشد:

• تپش قلب یا افزایش غیرعادی ضربان قلب
• لرزش دست
• اضطراب یا احساس بی قراری
• بی خوابی یا سخت به خواب رفتن
• سردرد یا سرگیجه
• ناراحتی معده یا رفلاکس

اگر این علائم با کاهش مصرف کافئین کمتر شدند، بهتر است مقدار مصرف خود را محدود کنید یا برای بررسی بیشتر با پزشک مشورت داشته باشید.

آیا حذف کامل کافئین ضروری است؟

برای بیشتر افراد، حذف کامل کافئین ضرورتی ندارد. آنچه اهمیت دارد این است که مقدار مصرف با شرایط جسمی و سبک زندگی هر فرد هماهنگ باشد. بعضی افراد با یک فنجان قهوه مشکلی ندارند، اما بعضی دیگر باید مصرف خود را کمتر کنند. اگر بعد از نوشیدن قهوه یا چای احساس خوبی دارید و دچار عارضه خاصی نمی شوید، معمولا نیازی به حذف کامل کافئین نیست. البته افرادی که پزشک به دلیل بیماری قلبی، بارداری یا مصرف بعضی داروها محدودیت برای آن ها در نظر گرفته است، باید توصیه های پزشکی را در اولویت قرار دهند.

اگر درباره تاثیر کافئین بر باروری نیز سؤال دارید، بیشتر مطالعات نشان می دهند مصرف متعادل کافئین در افراد سالم معمولا مشکل جدی ایجاد نمی کند، اما مصرف زیاد آن ممکن است در برخی شرایط نیاز به بررسی و محدود شدن داشته باشد؛ به ویژه در افرادی که برای بارداری برنامه ریزی می کنند.

طبق مقاله منتشرشده توسط  Mayo Clinic، بیشتر بزرگسالان سالم می توانند روزانه تا حدود ۴۰۰ میلی گرم کافئین را بدون مشکل مصرف کنند، اما این مقدار برای همه مناسب نیست و در زنان باردار، افراد حساس به کافئین یا مبتلایان به بعضی بیماری ها باید کمتر باشد.

چه نوشیدنی هایی کافئین کمتری دارند؟

اگر تصمیم گرفته اید مصرف کافئین را کاهش دهید، لازم نیست نوشیدنی های گرم را کاملا کنار بگذارید. چای های گیاهی مانند بابونه، نعناع، به لیمو یا دمنوش زنجبیل گزینه های مناسبی هستند. همچنین قهوه بدون کافئین هم می تونه برای افرادی که طعم قهوه را دوست دارند، انتخاب خوبی باشد. نکته مهم این است که به برچسب نوشیدنی های انرژی زا و بعضی نوشابه ها هم توجه کنید، زیرا گاهی مقدار کافئین آن ها از یک فنجان قهوه بیشتر است.

نتیجه گیری

اگر تا امروز به این فکر نکرده بودید که کافئین چه تاثیری روی بدن شما دارد، کافی است چند روز مقدار مصرفتان را کمتر کنید و تغییرات را زیر نظر بگیرید. همین تجربه ساده می تواند نشان دهد بدن شما تا چه اندازه به کافئین حساس است.  اگر بعد از مصرف کافئین احساس خوبی دارید و خواب، ضربان قلب یا آرامش شما به هم نمی ریزد، معمولا جای نگرانی نیست. اما اگر هر بار بعد از نوشیدن قهوه یا چای دچار بی خوابی، اضطراب یا تپش قلب می شوید، بهتر است مقدار مصرف خود را کمتر کنید و در صورت ادامه علائم، با پزشک مشورت داشته باشید.